20. yüzyılın ikinci yarısında bilgisayarlar ve bilişim teknolojilerinde çok hızlı bir gelişme meydana geldi. Bu teknolojilerden biri de günlük hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelmiş olan internet. İnternet hayatımızı çok kolaylaştırdığı gibi, bazı problemleri de beraberinde getirdi. Bilinen birçok suç türü internet kullanılarak işlenmeye başlandı. Klasik hukuk kuralları bu gelişmeler karşısında yetersiz kaldı ve bu açığı kapatmak için Bilişim Hukuku oluşturuldu. Bilişim Hukuku birçok mevcut yasada serpiştirilmiş halde bulunduğu gibi, doğrudan internet ve bilişim ile ilgili kurallardan oluşan yasalar da var.

Bilişim Hukuku, suçlardan ve suçlulardan korunmak amacıyla öğrenilmesi gereken bir konudur. Zira Bilişim Hukuku’nda bilişim suçlarının türleri ve yöntemleri hakkında da bilgi verilmiştir. Mağduru olmadan bilmediğimiz bu suçların tarifleri Bilişim Hukuku kitaplarında anlatılmıştır.

15-20 yıldır sosyal medyayı kullanıyorum. Blog siteleri de kurdum, ancak onlara yeterince zaman ayıramadım. Çoğunu sonradan bakımsız kaldıkları için sildim. İnternette başta fotoğraflarım olmak üzere her türlü kişisel bilgimi kopyalayan suçlular benim adımı kullanarak suçlar işlemişler. Bunların başında yasadışı bahis oynatmak, iddia kuponu satmak ve dolandırıcılık var. Bunlarla ilgili soruşturmalar ve davalar nedeniyle maddi ve manevi zararlara uğradım. Sözünü ettiğim suç türleri son zamanlarda çok yaygınlaşmış olan “kimlik hırsızlığı” ve “kişisel verilerimin izinsiz kullanılması” suçlardır. İnternette dolaşırken bu tür suçlulara rastlamak o kadar doğal oldu ki, toplum alışılması güç olan bu tür olaylara bile alışmaya başladı.

Gün geçmiyor ki televizyon haberlerinde veya gazetelerde dolandırıcılık ve kimlik hırsızlığı konularında işlenen suçlarla ilgili haberler çıkmasın. Bu tür suçlar çok yaygın olduğu için, öyle tahmin ediyorum ki, bu konular ile ilgili milyonlarca soruşturma ve dava var. Bunlar çok zaman almakla birlikte suçlular er ya da geç cezalarını çekiyorlar. Bu sadece biraz zaman alıyor. Kimlik hırsızlığı ile de ilgili çok sayıda yakalanmış şüpheli haberi de çıkıyor.

Birçok ticari firma ve devlet kurumu da dolandırıcılar ile ilgili bilgilendirme yapmaktadır ve vatandaşlardan “bilgi veya online ödeme” almadıklarını açıklamaktadır. İnternet ve telefonlarla yapılan dolandırıcılık o kadar yaygın hale gelmiş ki, kimin ne zaman dolandırıcıların hedefi haline geleceği belli değil.

Dolandırıcılar benim kimlik bilgilerimi kullanarak bir takım alışverişler yapmışlar, beni türlü türlü şekillerde borçlu gösterip hakkımda icra dosyaları açılmasına neden olmuşlar. O dosyalara itiraz etsem de, bir türlü kapanmıyorlar. Şimdiye kadar dolandırıcıların sebep olduğu icra dosyalarına kuruş ödemedim. Ancak icra takibi için arayan hukuk büroları huzurumu bozuyor. Olur da maddi bir zarara uğrarsam, kaybettiğim paranın yirmi katını suçluyu bulup paramı tahsil etmek için vereceğim. Hiç kimsede benim kuruşum kalmaz.

Dolandırıcıların sizin adınıza açılmasına sebep olduğu icra dosyalarında icra takibini durdurma kararı alınsa bile, alacaklı firmalar bu tür icraların takibini bir takım tahsilât firmalarına yönlendirmektedir. Böylece seneler sonra da bu tür tahsilât firmaları tarafından huzurunuz bozulmakta, birikmiş faizle o paraları sizden almak için türlü türlü konuşmalar yapılmaktadır. O tahsilât firmaları SMS’ler göndererek veya telefonlar ederek huzurunuzu bozmakta, siz ne kadar korkarsanız sizden o kadar para koparabilmektedir. Yani ödeyeceğiniz rakam, eğer ödemeye karar verirseniz, sizin korkunuzla doğru orantılı bir rakamdır. Bir diğer konu da internetteki bazı şikâyet sitelerinde birçok kişinin korkup da borçları olmadığı halde ödeme yaptığı hakkındaki yazılardır.

Dolandırıcılık suçu genellikle tehdit suçuyla birlikte işleniyor. Kimlik bilgilerimi çalanlar, internette hakkımda türlü türlü yayınlar yapanlar ve suçlar işleyerek üzerime atanlar ister bir adi suç bataklığının, ister siyasi bir bataklığın parçası olsunlar fark etmez. Beni korkutamazlar, ihbar ve şikâyetlerime devam edeceğim. Suçlular er ya da geç cezalarını çekecek.

Kimlik avı, hackerların yalan vaatlerde bulunarak (indirim, hediye, …) hedef kişileri kandırmaları veya başka yollar ile parola, kimlik bilgileri gibi değerli bilgileri çalmalarıdır. Bu dolandırıcılık yöntemine phishing veya oltalama denmektedir. Dolandırıcı sizin kimliğinizin kopyesini ele geçirse bile, daha fazla bilgi için sizi bir şekilde rahatsız edecektir, çünkü bu tür dolandırıcıların ilk hedefi bankalar. Sizin hesaplarınızı boşaltmak ya da sizin adınıza banka kredisi almaya çalışıyorlar. En büyük vurgunu bankalarda yapıyorlar. Yaptıkları diğer dolandırıcılıklardan bazen can yakıcı, ama bazen de çok düşük miktarda para götürüyorlar.

On senedir dolandırıcıların hedefi ve mağduruyum. Düşündüğüm zaman karşılaştığım ilk vaka Yapı Kredi Bankası’nda meydana gelmişti. 2016 yılında vadesiz hesap açmaya gittiğim İstanbul Şişli Perpa Ticaret Merkezi Şubesi’nde banka görevlisi benim kimlik bilgilerimle hesap açıldığını, ancak o hesabı açanın fotoğrafı ile benim dış görünüşümün uyuşmadığını söyledi ve beni kovdu. Bu mesele çözülmeden gelme dedi. Bir iki saat içinde İstanbul Emniyet Müdürlüğü’ne başvurmuştum. Vadesiz hesap açmak için aynı binadaki ING Bank Şubesi’ne de gittiğimde orada bir olay olup olmadığını sordum. Hayatımda hiç gitmediğim Antalya Konyaaltı Şubesi’nde birisi kimliğimin sahte fotokopisi ile 100 bin TL’lik çek bozdurmaya kalkıştığı söylendi.

Daha önce de belirttiğim gibi dolandırıcılar bir şekilde kimlik bilgilerinizi ele geçirdiklerinde ilk hedefleri bankalar olmakla birlikte, bankalar zaten o konunun uzmanı oldukları için kolay kolay başarılı olamıyorlar. Ancak bir kredi çekmeyi başardıklarında o krediyi size ödetiyorlar, ödemezseniz sonunuz hapishanede oluyor. Peki bu dolandırıcılar ve siber suçlular bankaları dolandırmak yerine başka neler yapabilir, hiç düşündünüz mü? Konu hakkında bir fikir sahibi olmanız için işleyebilecekleri suç türlerinden birkaç örnek vereceğim,

1. Sizin adınıza rızanız ve bilginiz olmadan telefon hatları alabilirler ve o telefon hatlarını kötü amaçla kullanabilirler,
2. Sahte nüfus cüzdanı üretebilirler ve o sahte nüfus cüzdanını kötü amaçlarla kullanabilirler. Yeni çipli kimlik kartlarınızı bir an önce almanızı tavsiye ederim.
3. Sizin adınıza trafik cezası bile alabilirler. Sahte nüfus cüzdanını göstererek ehliyetsiz araç kullanma trafik cezası v.b. alabilirler,
4. İnternette güvenlik önlemleri yetersiz olan, yani önce malı teslim edip sonra ödeme isteyen bir takım firmaları dolandırıp borcu sizin üzerinize yıkabilirler,
5. Bir adreste ikamet edip elektrik faturasını sizin üzerinize yıkabilirler,
6. Paralı televizyon kanallarını izleyip faturayı sizin üzerinize yıkabilirler, adınıza icra dosyası açılmadan önce ruhunuz bile duymaz,
7. Kimlik bilgilerinizi çaldıktan sonra internette tuzak kurup bir takım eşya ve hayvanlar satıp ödemeleri aldıktan sonra malı teslim etmeyebilirler, yani sizin adınızı kullanarak yalan sözleşmelerle dolandırıcılık yapabilirler,
8. Bu tür suçlular kimlik bilgilerinizi çoğaltıp izlerini kaybettirmek için kimlik ve kişisel bilgilerinizi internette çok yerde, özellikle sosyal medyada yayınlayabilirler,
9. Bu tür ve genel olarak sorun yaşadığınız diğer suçlular sizi paraya muhtaç göstermek için, yani suçu üzerinize daha kolay yıkmak için iş hayatınızı bozmak isteyeceklerdir. Sizi işsiz bırakmalarının en kolay yollarından biri de sizin izniniz ve bilginiz olmadan sizin adınıza kumar, iddia kuponu v.b. siteleri açmalarıdır. İnternette bu tür siteler ve sosyal medya profilleri olması halinde işverenler sizi işe almazlar veya işten çıkarırlar,
10. Bir diğer nokta da sizin kendinizin doğrudan dolandırıcıların hedefi durumunda olmanızdır. Böyle bir durumda 0850 veya oturduğunuz bölgeden başka bölgenin telefon kodu ile başlayan telefon hatlarından aramalar başlayacaktır. Bu hatların bir adresi yok, internette kayıtlı numaralar veya sokak telefonları bunlar. Birçok ticari kuruluşun 0850 ile başlayan müşteri hizmetleri hatları olsa da, bu tür hatlar dolandırıcılar tarafından da kullanılmaktadır. Umarım bir soruşturma durumunda benim telefon hattıma gelen bu tür aramalar da araştırılır.
11. Dolandırıcılar sizi telefonla aramaya başladığı zaman tüm aileniz hedef durumuna düşebilir. Aynı telefon aramaları diğer aile fertlerinize de gelmeye başlayabilir, hatta bu kesin bir şey diyebilirim.
12. v.b.

Bu tür suçlar işlendiğinde olaylarda sizin adınız geçtiği için ilk tutuklanıp ifadesi alınacak olan siz kendiniz oluyorsunuz. Bu nedenle çok dikkatli davranmanızı tavsiye ederim. Ne yazık ki günümüzde artık herkes herkesin TC Kimlik numarasını ve kişisel bilgilerini öğrenebilmektedir. Alışveriş yaptığınız yerlerden veya bilgilerinizi paylaştığınız başka yerlerden bilgilerinizin çalınma ihtimali var. Ancak siz her şeye rağmen hiç bir tedbiri elinizden bırakmayın, dikkatli olmaya devam edin.

Üniversite mezunu iseniz iş ararken bitirdiğiniz önemli kursların ve başarılarınızın bir takım sertifikalarını, belgelerini internette yayınlamak isteyebilirsiniz. Bu hatayı yapmayın, kişisel bilgilerinizi ve kimlik bilgilerinizi gösteren herhangi bir belge yayınlamayınız. Zira suçlular hapisten kaçmak için her türlü yazınızı internette çoğaltacaktır, internette yüzlerce yayınla karşı karşıya kalabilirsiniz. Ayrıca kime ne zaman hangi belgeleri verdiğinizi de unutmayınız, her ihtimale karşı hatırlayınız. Saygın kurumlarda sorun çıkmayacaktır.

Bu tür dolandırıcılar ile yaklaşık on yıldır sorunlar yaşıyorum, sosyal ve ekonomik olarak mağdur oldum. Yukarıda yazdığım dolandırıcılık yöntemlerinin yüzde doksan dokuzunun mağduruyum. Öğrendiğim ilk günden beri sürekli ihbar ve şikâyetlerde bulunsam da yakalananların sayısı çok az, ama sıfır değil. On yıldır beni mağdur ederek bu tür suç gelirlerinin sahibi olan suçlular izlerini kaybettirdiler ve hiç bir zaman ceza almayacaklarını sanıyorlar. Oysa soruşturma dosyalarının neredeyse “devamlı arama kararı” var. Onları buluncaya kadar arayacaklar, ben de onların izini sürmekten hiç bir zaman vazgeçmeyeceğim. Zira bana çok zaman ve para kaybettirdiler, hatta iş hayatımı bozdular diyebilirim.

Sizi kötü durumlara düşüren, ekonomik ve sosyal hayatınızı bozan, insanların size şüphe ile bakmasına neden olan ve çoğu zaman ailenize de saldıran bu tür suçlulara kızıp öldürmek isteyebilirsiniz. Bunu yapmayın. Onları mahkemelere bırakınız, hapis yatmaları yeterli olacaktır. Hapis cezası küçümsenecek bir ıslah etme yöntemi değildir. İnanın yeterli olacaktır. Ancak şikâyetçi olmaktan vazgeçmeyin, sizin başınıza gelenler başkasının da başına gelmesin. Zira sizin başınıza gelenler de çok kötü bir şeyler olacaktır.

Cevat Çalışkan

20/10/2024 – İstanbul